t="69">
     
p.s.2001.03.24
S |

DYWIZJE PANCERNE 
|
1 Dywizja Pancerna
Powstała 15 października 1935 roku w Waimarze pod dow. gen. płk
von Weichsa. W oficjalnej
nomenklaturze
niemieckiej nosiła nazwę 1 Brygady Pancernej. W jej skład wchodziły: 1 i 2
pułk pancerny każdy po 2 bataliony, 1 brygada zmotoryzowana złożona z 2
batalionów i 1 batalion motocyklistów, 4 kompania rozpoznawcza i 37 pułk
artylerii (2 bataliony) oraz 37 kompania łączności. W 1938 roku nowym dowódcą
jednostki został gen. płk Schmidt. Brała udział w zajęciu Czechosłowacji w
1939 roku. Walczyła w Polsce
podczas kampanii w 1939 roku w składzie 16 Korpusu Panz. 10 A GA "Południe".
1 września 1939 roku rano przekroczyła graniczną rzekę Liswartę i uderzyła
na północ od Częstochowy na Kłobuck i Truskolasy odrzucając polską 7 DP. 2
września nie atakowana zajęła przeprawy na Warcie. 4 września dywizji udało
się przerwać polską obronę pod Jeżowem i Rozprzą. Dywizja zajęła obie
miejscowości po zaciętej całodniowej walce z polską 44 DP. 5 września
dywizja zdobyła Piotrków. 6 września wraz z 4 DPanz. rozbiła polską 13 DP i
zdobyła Tomaszów Mazowiecki. 7 września razem z 4 DPanz. ścigała polską
dywizję za rzekę Pilicę zadając jej duże straty. Mając jednak inne zadania
obie dywizje ruszyły na Warszawę i Górę Kalwarię. 8 września oddziały
dywizji dotarły do Góry Kalwarii i uchwyciły przyczółek na drugim brzegu
Wisły. W 1940 roku w maju i czerwcu walczyła we Flandrii podczas
kampanii we Francji. Wchodziła w skład XIX Korpusu Panc. Gen. Guderiana. Już
3 dnia ataku dywizja osiągnęła Mozę. Na przełomie maja i czerwca wraz z 2
DPanc. weszła w skład XXXIX KPanc. Po zakończeniu działań na froncie zachodnim w 1940 roku
w październiku z jej składu wydzielona 2 pułk pancerny i sformowano
z niego nową 16 DPanz.. Podczas operacji "Barbarossa" w czerwcu 1941
roku dywizja walczyła w składzie GA "Środek". 1 grudnia 1941 roku
weszła do walk pod Klinem na przedpolach Moskwy z 30 radziecką armią. W
styczniu 1942 roku dywizja została skierowana do walk z radziecką 39 armią na
rubieży Syczewka-Osuga. Na froncie sowieckim dywizja pozostała aż do końca
1942 roku. Na skutek strat poniesionych w walkach dywizja na początku 1943 roku
zostaje przeniesiona do Francji a następnie do Grecji (od czerwca do sierpnia
1943 roku). W listopadzie 1943 roku dywizja powraca na front wschodni na północnej
Ukrainie. Brała udział w niemieckiej kontrofensywie pod Kijowem. We wrześniu
1944 roku została przerzucona przez Karpaty na front południowy i brała udział
w walkach na Węgrzech koło Debreczyna. Kontratakowała w grudniu 1944 roku w
Transylwanii. Do zakończenia wojny prowadziła działania wojenne na Węgrzech
i we wschodniej Austrii.
W 1945 roku w jej skład wchodziły: 1 pułk pancerny (2 bataliony), 1 i 113
pułki grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 37 pułk artylerii (3
dywizjony), 1 batalion rozpoznawczy, 299 batalion przeciwlotniczy, 37 batalion
przeciwpancerny, 37 batalion łączności i 37 batalion saperów.
2 Dywizja Pancerna
Została sformowana 15 października 1935 roku w Wurzburgu pod dow. płk.
Guderiana, pod nazwą Panzer
Brigade 2. Tworzyło ją: 3 i 4
pułk pancerny każdy po 2 bataliony oraz 2 batalion motocyklistów, 5 kompania
rozpoznawcza i 74 pułk artylerii (2 bataliony). W 1938 roku nowym dowódcą
jednostki został gen. mjr Veiel. Po zajęciu Austrii w 1938
roku, została przeniesiona do Wiednia, w 1939 roku wzięła udział w ataku na
Polskę. We wrześniu 1939 roku wchodziła w skład 18 Korpusu w składzie 14 A
GA "Południe". 1 września 1939 roku dywizja walczyła w górskich wąwozach
z polska 1 BGór. 2 września 1939 roku dywizja po sforsowaniu przełęczy wyszła
na Pogórze i po ciężkiej walce zdobyła wzgórze Wysoka bronione przez polską
10 BZmot. 5 września jej oddziały weszły do Myślenic. Następnie skierowała
się na Bochnię. 6 września, gdy dywizja parła na Tarnów na jej drodze pod
Wiśniczem i Bochnią stanęły polskie oddziały 10 BZmot., 1 BGór. i 21 DP.
Wieczorem obie te miejscowości zostały zdobyte. 7 września jej oddziały
kierując się na przeprawy przez Dunajec uderzyły na Radłów. 8 września
spychając polskie oddziały dywizja zdobyła Rzeszów, a 9 września Łańcut. W 1940 roku podczas walk we Francji walczyła razem z 1 DPanz. we
Flandrii i wchodziła w skład XIX Korpusu Panc. Gen. Guderiana. Na przełomie
maja i czerwca wraz z 1 DPanc. weszła w skład XXXIX KPanc. W
sierpniu 1940 roku przeniesiona została do Niemiec, gdzie z 4 pułku
utworzono 13 DPanz. Od września 1940 roku do lutego 1941 stacjonowała w
okupowanej Polsce. Następnie została wydzielona do sił niemieckich mających
walczyć na Bałkanach. Pod koniec lutego 1941
roku przybyła do Rumunii wraz z XVIII Korpusem Armijnym 12 A. 6
kwietnia 1941 roku uderzyła na kierunku Strumicy w Macedonii. Już drugiego
dnia ataku przełamała jugosłowiańską obronę i 3 dnia zdobyła pierwszą
grecką linię obrony w okolicach rzeki Wardar otwierającą drogę na Saloniki.
Po zdobyciu Salonik uderzyła dalej w głąb Grecji i 14 kwietnia dotarła nad
środkowy Aliakmon. W drugiej połowie kwietnia 1941 roku, gdy dywizja była w
drodze na Ateny przydzielono ją do składu XXXX KZmot. Następnie zdobywała
tereny wokół Aten i w Attyce. Po zakończeniu kampanii greckiej została przeniesiona
do Francji. W czasie ataku na ZSRR walczyła w GA "Środek" w
ofensywie na Moskwę. 16 listopada 1941 roku dywizja zaatakowała radziecką 16
armię pod Wołokołamskiem. Potem dywizja wraz z 6, 7 DPanz., 106 i 35 DP oraz
14 DZmot. atakowała w kierunku Klina i Sołniecznogorska. W styczniu 1942 roku
skutecznie przeciwstawiała się radzieckiej 30 armii na rubieży
Stupino-Jagodino-Korszikowo-Makarow. W GA "Środek" pozostała do 1943
roku. W styczniu 1944 roku zostaje przeniesiona
do Amies, we Francji, w celu przeformowania. Od czerwca do grudnia 1944 walczy w
Normandii. Brała udział w ofensywie w Ardenach. Rozbita, koncentruje się
ponownie pod Plauen, gdzie zastaje ją koniec wojny.
Skład dywizji w 1945 roku: 3 pułk pancerny (2 bataliony), 2 i 304 pułki
grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 74 pułk artylerii (3 dywizjony),
2 batalion rozpoznawczy, 273 batalion przeciwlotniczy, 38 batalion
przeciwpancerny, 38 batalion łączności i 38 batalion saperów.
3 Dywizja Pancerna
Została założona w Berlinie 15 października 1935 roku pod dow. gen. płk
Fessmana pod nazwą Panzer Brigade 3
"Berlin". Tworzyło ją: 5 pułk pancerny
"Wunsdorf", 6 pułk pancerny "Neuruppin" każdy po 2
bataliony, a także 3 zmotoryzowana brygada "Eberswalde", w której składzie
znajdował się 3 batalion motocyklowy "Freiewalde". Poza tymi
jednostkami były jeszcze 3 batalion zwiadowczy, 75 pułk artylerii "Eberswalde"
(2 bataliony). W 1938 roku nowym dowódcą jednostki został gen. płk Grey von
Schweppenburg. 3 DPanz. rozpoczęła swój szlak bojowy w Polsce w 1939 roku
gdzie wchodziła w skład DA Północ w 19 KPanz. 4 A. Na czas kampanii w
jej skład włączono Szkolny Batalion Pancerny, w którego skład wchodziły
nowe czołgi PzKpfw III i IV. 1 września 1939
roku dywizja nacierała w kierunku na Pruszcz, który zajęła broniony
przez polskie oddziały 9 DP. 2 września jej oddziały dotarły do Świekatowa
odpierając po drodze ataki polskich oddziałów próbujących przerwać jej
kolumny i wydostać się z kotła w "korytarzu". 3 września jej
oddziały dotarły do Wisły. Po walkach na Pomorzu została przerzucona do Prus
Wschodnich. 7 września jej oddziały koncentrowały się pod Ełkiem i
Orzyszem. 13 września dywizja podeszła pod Brześć. 16 września dywizja
skierowała się na Włodawę. Przez cały 19 września dywizja biła się z
polską 41 DP w rejonie Włodawy. Walczyła we Francji w maju i w
czerwcu 1940 roku we Flandrii w składzie XVI Kpanc. Na przełomie maja i
czerwca 1940 roku weszła w skład XVi KPanc. GA A. Po zakończeniu działań we Francji powróciła
do Niemiec, gdzie z 5 pułku sformowano 5 Zmotoryzowaną Dywizję Lekką, późniejszą
21 DPanz. 3 DPanz. Od samego początku walczy w Rosji w GA "Środek".
Podczas forsowania Desny dywizja zdobyła nieuszkodzony most, co ułatwiło
przeprawę całej 2 Grupy Pancernej. Podczas wizytowania dywizji przez dowódcę
grupy gen. Guderiana, stwierdzono m.in., że 6 pułk posiada zdolnych do walki
tylko kilka czołgów (1 PzKpfw IV, 3 PzKpfw III i 6 PzKpfw II). 30 września 1941 roku będąc w składzie XXIV korpusu pancernego, który
wchodził w skład 2 grupy pancernej gen. Guderiana, rozpoczęła natarcie z Głuchowa,
wzdłuż i na południowy zachód od szosy na Siewsk i Orzeł podczas ofensywy
na Moskwę. W listopadzie 1941 roku wraz z korpusem otrzymała zadanie zdobycia
Tuły. W dniach 2 i 3 grudnia dywizji wraz z 4 DPanz. udało się wyjść w
rejon miejscowości Rewjakino, tym samym przecinając linię kolejową łączącą
Tułę z Moskwą. 4 grudnia 1941 roku dywizja toczyła zacięte walki w rejonie
Rudniew z oddziałami radzieckiej 50 armii. W lutym 1942 roku zostaje
przeniesiona na front południowy. W lecie 1943 roku toczy ciężkie walki koło
Charkowa. We wrześniu 1943 roku walczy nad Dnieprem. W 1944 roku dywizja nadal
walczy na froncie wschodnim w Polsce i na Ukrainie. W styczniu 1944 roku zostaje
przerzucona na Węgry, gdzie toczy zacięte boje aż do kwietnia 1944 roku.
Zdziesiątkowana i rozbita zostaje przeniesiona do Austrii, gdzie zostaje
rozbrojona w maju 1945 roku przez wojska amerykańskie.
Skład dywizji w 1945 roku: 6 pułk pancerny (2 bataliony), 3 pułk grenadierów
pancernych (2 bataliony), 394 pułk grenadierów pancernych ( 2 bataliony), 3
batalion zwiadowczy, 74 pułk artylerii, 39 batalion przeciwpancerny, batalion
przeciwlotniczy, 39 batalion łączności i 39 batalion saperów.
4 Dywizja Pancerna
Została sformowana 10 listopada 1938 roku w Wurzburgu pod nazwą Panzer Brigade 7. W
jej skład wchodziły: 35 i 36
pułki pancerne każdy po 2 bataliony, 4 brygada zmotoryzowana złożona z 12 i
33 pułku każdy po 2 bataliony oraz 4 batalionu motocyklowego, 7 batalionu
zwiadu i 103 pułku artylerii. Walczyła tak jak 1, 2 i 3 dywizje w Polsce we
wrześniu 1939 roku w składzie 16 Korpusu Panz. 10 A GA "Południe".
1 września 1939 roku dywizja mająca w pierwszym żucie 36 pułk pancerny i 12
pułk piechoty zmot., a także 12 pułk piechoty z 31 DP uderzyła z kierunku
Krzepic na pozycję polskiej Wołyńskiej BKaw. pod wsią Mokra. Po napotkaniu
oporu do walki wszedł także 35 pułk pancerny. Pierwsze natarcie o godz. 8.00
okupione stratą kilku czołgów nie przynosi rezultatu. Po 10.00 dywizja
naciera znowu i choć przełamano pierwszą linię to stracono kilkanaście czołgów
nie osiągając sukcesu. Kolejny atak ok. 13.00 choć przełamuje polskie linie
obronne też zostaje odrzucony. O godz. 15.00 kolejny atak wdziera się w
polskie pozycje i przełamuje je. Jednak zacięta polska obrona i wprowadzone do
walki odwody zmuszają wieczorem dywizję do wycofania się na pozycje wyjściowe.
Tego dnia dywizja straciła ok. 50 czołgów. 2 września dywizja ruszyła naprzód,
lecz pod Ostrowani znów natknęła się na dobrze zorganizowaną obronę
polskiej brygady z którą toczyła zacięte walki przez cały dzień. 4 września
dywizja bezskutecznie atakowała pozycje pod Borową Górą bronione przez polską
2 DP, zdobywając ją dopiero wieczorem. 6 września wraz z 1 DPanz. rozbiła
polską 13 DP i zdobyła Tomaszów Mazowiecki. 7 września razem z 1 DPanz. ścigała
polską dywizję za rzekę Pilicę zadając jej duże straty. Mając jednak inne
zadania obie dywizje ruszyły na Warszawę i Górę Kalwarię. 8 września po południu
jej oddziały podeszły pod Warszawę i zajęły jej Okęcie i Włochy. Wysłano
też oddział do miasta, który jednak został zatrzymany na podejściach przez
polska broń przeciwpancerną. W tym pierwszym dniu walk o miasto dywizja według
różnych danych straciła ok. połowy czołgów z jakimi podeszła pod Warszawę.
Przez następne dni kontynuowano natarcie ulicami Warszawy, tracąc sporo czołgów.
Następnie na skutek bitwy nad Bzurą dywizja została skierowana na Sochaczew i
do 16 września próbowała zdobyć przeprawę pod Brochowem. W 1940 roku walczyła we Francji we
Flandrii w składzie XV Kpanc. uderzającego na Belgię. Na przełomie maja
i czerwca 1940 roku weszła w skład XVi KPanc. GA A. W październiku 1940 roku
wydzielono z jej składu 36 pułk, z którego stworzono 14 DPanz.. W czerwcu
1941 roku walczyła na froncie wschodnim w GA "Środek". 30 września
1941 roku będąc w składzie XXIV korpusu pancernego, który wchodził w skład
2 grupy pancernej gen. Guderiana, rozpoczęła natarcie z Głuchowa, wzdłuż i
na południowy zachód od szosy na Siewsk i Orzeł podczas ofensywy na Moskwę.
3 października 1941 roku dywizja zajęła Orzeł
i rozpoczęła natarcie na Tułę. 6 października 1941 roku oddziały dywizji
spotkała przykra niespodzianka. Na południe od Mcenska została zaatakowana
przez rosyjskie czołgi T-34 z 4 brygady pancernej gen. Katukowa z 1 korpusu
piechoty gwardii i przeżyła krytyczne chwile. Po raz pierwszy w jaskrawy sposób
uwidoczniła się przewaga T-34 nad czołgami które wtedy Niemcy do dyspozycji.
Dywizja poniosła ciężkie straty i musiała zrezygnować z ataku na Tułę. W
listopadzie 1941 roku wraz z korpusem otrzymała ponownie zadanie zdobycia Tuły.
W dniach 2 i 3 grudnia dywizji wraz z 4 DPanz. udało się wyjść w rejon
miejscowości Rewjakino, tym samym przecinając linię kolejową łączącą Tułę
z Moskwą. W lipcu 1943 roku podczas ofensywy pod Kurskiem (operacja
"Cytadela") walczyła na północnym skrzydle wojsk niemieckich. Po klęsce
pod Kurskiem walczyła pod Chomlem. W lecie 1944 roku została przerzucona na Łotwę,
po serii klęsk resztki dywizji zostają porzucone do Niemiec, tam zostaje
rozbrojona przez amerykanów.
Skład dywizji w 1945 roku: 35 pułk pancerny (2 bataliony), 12 i 33 pułki
grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 103 pułk artylerii (3
dywizjony), 4 batalion zwiadowców, 290 batalion przeciwlotniczy, 49 batalion
przeciwpancerny, 79 batalion łączności i 79 batalion saperów.
5 Dywizja Pancerna
Powstała 10 listopada 1938 roku w Oppeln (Opole) pod nazwą Panzer Brigade 8.
Tworzyły ją 15 i 8 pułki pancerne każdy po 2 bataliony, 5 Brygada
Zmotoryzowana w składzie 13 i 14 pułki zmotoryzowane i 5
batalion motocyklowy, 8 batalion zwiadowców, 116 pułk artylerii (2 bataliony),
53 batalion przeciwpancerny, 77 batalion łączności i 89 batalion saperów.
Szlak bojowy rozpoczęła w 1939 roku w Polsce. We wrześniu 1939 roku wchodziła
w skład 8 Korpusu w składzie 14 A GA "Południe". 1 września 1939
roku dywizja nacierała przez Rybnik i Żory na Branicę, Brzeźce i Wisłę
Wielką. Dywizja została zatrzymana na tych pozycjach przez obronę polskiej 6
DP. 2 września rano jej oddziały opanowała Goczałkowice. O 11.00
dywizja ok. 200 czołgami natarła na pozycje polskiej 6 DP pod Pszczyną i przełamała
je niszcząc prawie całą artylerię polską, samemu jednak ponosząc straty
kilkudziesięciu czołgów. Następnie dywizja ruszyła ku Górze i na tyły
polskich oddziałów GO "Śląsk". 7 września dywizja stanęła
pod Działoszycami i Skalbmierzem. 8 i 9 września jej oddział atakował pod
Pacanowem polską 23 DP. 17 września osiągnęła Niżankowice koło
Przemyśla, a następnego dnia ruszyła w kierunku Borysławia z zamiarem
opanowania polskich obszarów roponośnych. W maju i czerwcu 1940 roku walczyła we
Flandrii w składzie XIV Kpanc. Po zakończeniu walk we
Francji w październiku 1940 roku z jej 15 pułku utworzono 11 DPanz. Pod koniec
lutego 1941 roku wraz z 12 A dywizja przybyła do Rumunii. Na wiosnę
1941 roku wzięła udział w kampanii bałkańskiej. Poprzez terytorium Bułgarii
atakuje Nisz w Jugosławii. Po zdobyciu Niszu ruszyła na Pristinę, stolicę
Kosowa. Następnie skierowała się na południe w stronę linii obronnych
grecko-brytyjskich. Następnie atakowała w kierunku na Ateny i 26 kwietnia jej
czołgi wjechały do Teb. Następnie przeprawiła się przez Kanał Koryncki i
ruszyła w głąb Peloponezu. W czerwcu 1941
zostaje oddana do dyspozycji GA "Środek". Walczy pod Moskwą oraz koło
Rżewa. 16 listopada 1941 roku dywizja zaatakowała radziecką 16 armię pod Wołokołamskiem
na styku 18 i 316 radzieckich DP. Na początku grudnia 1941 roku jej 70 czołgów
broniło wraz z dwoma pułkami 35 DP Kriukowa przed atakami radzieckiej 16
armii. 8 grudnia oddziały dywizji pod naporem Rosjan musieli miejscowość opuścić
i wycofać się na zachód. Na początku stycznia 1942 roku dywizja wraz z 6
DPanz. walczyła z oddziałami radzieckiej 20 armii. W czasie operacji
"Cytadela" walczy pod Orłem, gdzie ponosi olbrzymie straty w ludziach
i sprzęcie. Na wiosnę 1944 roku walczy na zachód od Dniepru, na skutek
znacznych strat zostaje wycofana na Łotwę i Kurlandy. Na początku radzieckiej
ofensywy w styczniu 1945 roku cofa się przez Prusy na Pomorze. Zostaje
zniszczona na południe od Gdańska. Część oddziałów dywizji ewakuuje się
a część walczy na Helu.
Jej skład w 1945 roku: 31 pułk pancerny ( 2 bataliony), 13 i 14 pułki
grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 116 pułk artylerii (3
dywizjony), 5 batalion zwiadowców, 228 batalion przeciwlotniczy, 53 batalion
przeciwpancerny, 77 batalion łączności i 89 batalion saperów.
6 Dywizja Pancerna
Sformowana
w październiku 1938 roku w Wuppertalu z oddziałów tworzących 1 Lekką Dywizję
w składzie: 11
pułk pancerny (2 bataliony) oraz 65 batalion pancerny, dołączono do nich 6
Brygadę Zmotoryzowaną (3 bataliony oraz 6 batalion motocyklowy), 57 batalion
zwiadowczy, 57 pułk artylerii (2 bataliony), 41 batalion przeciwpancerny, 82
batalion łączności. Szlak bojowy dywizja rozpoczęła we Francji we Flandrii
w maju 1940 roku. Na przełomie maja i czerwca wraz z 8 DPanc. weszła w skład
XXXXI KPanc. Do walki pod dow. gen. Kunreina weszła w składzie XIX KPanc.
Po zakończeniu kampanii we Francji została przeniesiona na
szkolenie do Prus Wschodnich. W czerwcu 1941 roku walczyła na kierunku północnym
w okolicach Leningradu. W listopadzie walczyła pod Klinem na przedpolach
Moskwy. Poniosła tak wielkie straty, że w niektórych kompaniach nie posiadano
żadnego czołgu czy wozu pancernego. Na początku stycznia 1942 roku dywizja
wraz z 6 DPanz. walczyła z oddziałami radzieckiej 20 armii. W maju 1942 roku
dywizję wycofano do Francji w celu uzupełnienia załóg. W grudniu 1942 roku
ponownie została skierowana na front wschodni. W składzie 4 armii pancernej
działała na froncie stalingradzkim. 12 grudnia 1942 roku wraz z 23 DPanz. weszła
w skład 57 korpusu pancernego walczącego w zgrupowaniu gen. Hotha. Brała
udział w natarciu tego zgrupowania z odsieczą okrążonej w Stalingradzie 6
armii. 14 grudnia 1942 podczas natarcia sforsowała rzekę Aksaj i dzięki swemu
dobremu uzbrojeniu parła naprzód. 16 grudnia atakowała Wierchnie-Kumski. W połowie
grudnia 1942 roku została przerzucona nad środkowy Don. Brała udział w
walkach pod Charkowem. W lipcu 1942 roku atakuje Biełgorod w ramach operacji
"Cytadela". W styczniu 1944 roku zostaje skierowana do obrony
Budapesztu. Po wycofaniu się z Węgier w marcu 1945 roku trafia do Austrii. Część
dywizji poddaje się Rosjanom w Brnie na terenie Czechosłowacji.
W 1945 roku w jej skład wchodziły: 11 pułk pancerny (2 bataliony), 4 pułk
grenadierów pancernych ( 2 bataliony), 114 pułk grenadierów pancernych ( 2
bataliony), 76 pułk artylerii (3 dywizjony), 298 batalion przeciwlotniczy, 41
batalion przeciwpancerny, 6 batalion zwiadowców, 82 batalion łączności i 57
batalion saperów pancernych.
7 Dywizja Pancerna
Sformowana w październiku 1939 roku tuż po zakończeniu kampanii w
Polsce. W jej skład wchodziły: 3
bataliony czołgów, 2 w 25 pułku pancernym i jeden w 66 batalionie pancernym,
7 brygada zmotoryzowana ( 6 i 7 pułk każdy po dwa bataliony oraz 7
batalion motocyklowy), 42 batalion przeciwpancerny i 83 batalion łączności.
Szlak bojowy dywizja rozpoczęła w maju 1940 roku podczas kampanii francuskiej
w składzie XVI Kpanc. uderzającego na Belgię. Lutym 1941 roku walczyła w
składzie GA "Środek". W listopadzie 1941 roku walczyła pod Klinem
na przedpolach Moskwy. Na froncie wschodnim walczyła aż do lipca 1942 roku,
kiedy to została odesłana do Francji w celu uzupełnienia strat. We Francji
wzięła udział w zajęciu nieokupowanej części Francji. W grudniu 1942 odesłano
ją na front wschodni. Walczyła pod Biełgorodem i Charkowem w sierpniu 1943
roku. W drugiej połowie 1944 roku przerzucono ją do Kurlandii i na skutek dużych
strat wycofano do Niemiec. Została rozbrojona przez Brytyjczyków w maju 1945
roku niedaleko Schwerina.
W 1945 roku walczyła w składzie: 25 pułk pancerny (2 bataliony), 6 pułk
grenadierów pancernych ( 2 bataliony), 7 pułk grenadierów pancernych ( 2
bataliony), 78 pułk artylerii (3 dywizjony), 296 batalion przeciwlotniczy, 42
batalion przeciwpancerny, 7 batalion zwiadowców, 83 batalion łączności i 58
batalion saperów pancernych.
8 Dywizja Pancerna
Do walki pod dow. gen. Kempfa weszła w składzie XIX KPanc. Na przełomie
maja i czerwca wraz z 6 DPanc. weszła w skład XXXXI KPanc. GA A. W 1941 roku
podczas operacji "Marita" dywizja będąc w składzie XXXXVI KZmot. 2
A. uderzyła na Jugosławię z terytorium Austrii. Posuwała się w kierunku na
Belgrad, gdzie dotarła już 13 kwietnia 1941 roku. 22 czerwca 1941 roku działając
w składzie 4 APanc. zaatakowała ZSRR. 26 czerwca dywizja przejęła kontrole
nad mostami na Dźwinie.
9 Dywizja Pancerna
Został sformowana z 4 Dywizji Lekkiej w styczniu 1940 roku. Tworzyły ją:
33 pułk pancerny (2 bataliony), 9
Brygada Zmotoryzowana (10 i 11 pułk oraz 59 batalion motocyklowy), 9 batalion
zwiadowczy, 102 pułk artylerii (2 bataliony), 50 batalion przeciwpancerny, 85
batalion łączności i 86 batalion saperów. 33 pułk pancerny stworzony został
z austriackiej dywizji lekkiej, która wcielona została do Wehrmachtu w 1938
roku, a do momentu utworzenia utworzenia 9 DPanz. istniał pod nazwą Panzer
Abteilung 33. W marcu 1943 roku oficjalnie 33 pułkowi przyznano nazwę i od tej
pory nazywał się Pułk Pancerny Prinz Eugen. W maju 1940 roku dywizja walczyła
jako jedyna z niemieckich jednostek w Holandii w składzie 18 A. 14 maja jej czołgi
wjechały do Rotterdamu. Walczy pod Bredą, Antwerpią,
następnie w Belgii, na koniec Brała udział w oblężeniu Dunkierki. W drugiej
części kampanii walczy pod Amiens i Lyonem wchodząc w skład XIV KPanc. GA A. Od września do grudnia 1940 roku
przebywa w Polsce, a następnie została wysłana na Bałkany. Pod
koniec lutego 1941 roku przybyła do Rumunii wraz z XXXX KZmot. 12 A. Walczyła w Jugosławii
w okolicy Skopje. Walki na wschodzie w 1941 roku rozpoczęła w składzie GA
"Południe" ale już w lipcu 1941 roku zostaje odkomenderowana do GA
"Środek" do składu XLVIII korpusu pancernego wchodzącego w skład 2
grupy pancernej gen. Guderiana. Wraz z korpusem bierze udział w natarciu na
Moskwę i 30 września 1941 roku uderza na Potiwl. W listopadzie walczy
przeciwko radzieckiej 13 armii. Wraz z 95 DP i 16 DZmot. uderzeniem na
Kastornoje miała za zadanie rozbić radziecką armię. Walczy pod Kurskiem i
nad Dnieprem. Po załamaniu się frontu wschodniego została wysłana do Francji
w marcu 1944 roku. W Nimes, na południu Francji, wraz z 155 rezerwową DPanz.
resztki 9 DPanz. formują nową dywizję. Po lądowaniu w Normandii, walczy z
amerykanami i Polakami pod Falaise. We wrześniu 1944 roku walczy w okolicach
Aachen. W grudniu 1944 roku weszła w skład sił niemieckich wyznaczonych do
przeciwuderzenia w Ardenach. Skapitulowała w kwietniu 1945 roku w Zagłębiu
Ruhry.
W 1945 roku walczyła w składzie: 33 pułk pancerny, 51 pułk grenadierów
pancernych ( 2 bataliony), 10 pułk grenadierów pancernych ( 2 bataliony), 11
pułk artylerii (3 dywizjony), 50 batalion przeciwlotniczy, 287 batalion
panzerjager, 9 batalion zwiadowców, 85 batalion łączności i 86 batalion
saperów pancernych.
10 Dywizja Pancerna
Sformowana w kwietniu 1939 w Pradze jako 4 pancerna brygada (pancerne pułki
7 i 8 każdy po
dwa bataliony), 10 brygada zmotoryzowana ( 69 i 86 pułk każdy po dwa
bataliony), 90 kompania zwiadowcza (Aufklarung Abteilung), 90 pułk artylerii (2
bataliony), 49 batalion saperów. Walczyła w Polsce w 1939 roku oraz we Francji
w 1940 roku. We wrześniu 1939 roku została przydzielona do odwodu 4 A w GA
"Północ". Do walki weszła 8 września pod Łomżą podczas próby
forsowania Narwi. Nie osiągnąwszy sukcesu zaniechała dalszych prób. 11 września
została skierowana pod Zambrów na Bugu. Podczas kampanii francuskiej
wchodziła w skład XIX Korpusu Panc. Gen. Guderiana. Dodatkowo do jej składu
przydzielony został 1 pp "Gross-Deutschland". Już 3 dnia ataku
dywizja osiągnęła Mozę. Na przełomie maja i czerwca 1940 roku weszła w skład
XIV KPanc. GA A. Zakończyła walki pod Calais. W 1940 roku 8 Pułk Pancerny wydzielono
i sformowano z niego 15 DPanz. W czerwcu 1941 roku walczyła w Rosji w Grupie
Armii "Środek". 9 i 10 lipca 1941 roku wraz z Dywizją
SS "Das Reich" i pułkiem "Gross Deutschland" usiłowały z
marszu zdobyć Mohylew. 13 października jej oddziały nacierały w pasie
obrony radzieckich 18 i 19 brygady pancernej na kierunku możajskim. W
listopadzie poniosła ciężkie straty w walkach o Skirmanowo i została
zmuszona do odwrotu. 16 listopada 1941 roku dywizja zaatakowała radziecką 16
armię pod Wołokołamskiem. Aż do kwietnia 1942 roku, kiedy przeniesiono ją
do Francji. Stoczyła tam walki podczas lądowania aliantów pod Dieppe19
sierpnia 1942 roku. W grudniu 1942 roku wysłano ją do Tunezji. W maju 1943
roku została rozbita przez wojska amerykańskie.
W 1943 roku w jej skład wchodziły następujące oddziały: 7 pułk
pancerny, 10 brygada grenadierów pancernych, 69 i 86 pułki grenadierów
pancernych (pierwszy 2 bataliony a drugi 3) , 90 pułk artylerii (3 dywizjony),
10 batalion motocyklistów, 90 kompania łączności, 49 batalion saperów, 90
batalion przeciwpancerny.
11 Dywizja Pancerna
Została sformowana z 11 brygady zmotoryzowanej i 15 pułku
pancernego 5 DPanz. w końcu września 1940
roku. Tworzyły ją: 15 pułk pancerny (2 bataliony), 11 brygada zmotoryzowana (
110 i 111 pułk każdy
po dwa bataliony oraz 61 batalion motocyklowy), 231 batalion zwiadowczy, 119 pułk
artylerii (3 bataliony), 209 batalion saperów i 341 batalion łączności. Pod
koniec lutego 1941 roku wraz z 12 A dywizja przybyła do Rumunii. Szlak bojowy dywizja rozpoczęła w kwietniu 1941 roku atakując z terytorium Bułgarii
Jugosławię na kierunku Nisz-Belgrad. Wkroczyła do Belgradu 13 kwietnia 1941
roku. W lipcu 1941 roku zostaje przeniesiona do ZSRR do składu GA "Środek".
16 listopada 1941 roku dywizja zaatakowała radziecką 16 armię pod Wołokołamskiem.
W lipcu 1943 roku ponownie weszła w skład frontu południowego. Walczy pod Biełgorodem.
Toczy ciężkie walki pod Krzywym Rogiem i Kijowem. Po doznanych stratach
zostaje przeniesiona do południowej Francji. We wrześniu 1944 roku walczy z
amerykańską 7 armią i 1 armia francuską, które wylądowały na francuskiej
Rivierze. Po wycofaniu się z Francji koncentruje się pod Remagen w marcu 1945
roku. Tam amerykanie ostatecznie rozbijają dywizję. Resztka oddziałów
ewakuuje się do Bawarii, gdzie dostają się do amerykańskiej niewoli.
W 1945 roku w skład dywizji wchodziło: 15 pułk pancerny, 110 i 111 pułki
grenadierów pancernych (po 2 bataliony) , 119 pułk artylerii (3 dywizjony), 11
batalion zwiadowców, 277 batalion przeciwlotniczy, 89 batalion łączności,
209 batalion saperów, 61 batalion przeciwpancerny.
12 Dywizja Pancerna
13 Dywizja Pancerna
14 Dywizja Pancerna
Utworzona we wrześniu 1940 roku z 4 DP i 36 pułku pancernego z 4 DPanz.
Tworzyły ją: 36 pułk pancerny
(2 bataliony), 14 brygada zmotoryzowana w składzie 103 i 108 pułk oraz 64
batalionu motocyklistów, 4 batalion zwiadu, 40 batalion łączności i 13
batalion saperów. W marcu 1941 roku dywizja została wysłana na Węgry i weszła
w skład XXXXVI KZmot. 2 A., aby
wziąć udział w działaniach bojowych na Bałkanach. Już 10 kwietnia 1941
roku przy pomocy chorwackich nacjonalistów zdobyła Zagrzeb. 11 kwietnia z
Zagrzebia ruszyła do Karlovacu w celu odcięcia wojsk jugosłowiańskich cofających
się z pogranicza austriackiego. Po zdobyciu Karlovacu ruszyła do Bośni. Po wybuchu wojny na wschodzie dywizja weszła w skład GA
"Południe", walczyła od lipca 1941 roku do grudnia 1942 roku. Wraz z
16 i 24 DPanz. tworzyła 6 armię pancerną i została rozgromiona pod
Stalingradem. 20 sierpnia 1942 roku zaatakowała pozycje radzieckiej 64 armii
pod Siemkowem, zdobyli stację Abganierowo i dalsze ich posuwanie zostało
zatrzymane. 19 listopada 1942 roku dywizja próbowała zatrzymać radzieckie
natarcie na południowy-zachód od Serafimowicza. 20 listopada dywizja weszła w
skład 14 korpusu pancernego i została skierowana nad Don pod Kałacz w celu
obrony tamtejszego mostu. W walkach tych poniosła duże straty. OKH postanowiło
sformować dywizję ponownie, trwało to od kwietna do października 1943 roku.
Po osiągnięciu gotowości bojowej została wysłana do Rosji, w okolice
Dniepru. We wrześniu 1944 roku przerzucono ją do Kurlandii, gdzie w kwietniu
1945 roku została rozbrojona przez Rosjan.
W jej skład w 1945 roku wchodziły: 36 pułk
pancerny (2 bataliony), 103 i 108 pułki grenadierów pancernych każdy po 2
bataliony, 4 pułk artylerii, 14 batalion zwiadu, 276 batalion przeciwlotniczy,
4 batalion przeciwpancerny, 4 batalion łączności, 13 batalion saperów.
15 Dywizja Pancerna
Sformowana w 1940 roku z wydzielonego 8 Pułku
Pancernego z 10 DPanz. Jej oddziały 2
maja 1941 roku przybyły do Trypolisu w Libii i wzmocniły niemieckie oddziały
Afryka Korps. 27 listopada 1941 roku pod Bir el Chleta dywizja o mało nie została
rozbita przez Brytyjczyków, jednak w porę zdołała się wycofać.
16 Dywizja Pancerna
Powstała we wrześniu 1940 roku z 2 pułku
pancernego 1 DPanz.. Oprócz tego w jej skład wchodziły: 16 brygada
zmotoryzowana w składzie 64 i 79 pułków oraz 16 batalionu motocyklistów, 16
batalion zwiadu i 16 pułku artylerii. Podczas ofensywy na Bałkanach dywizja
znajdowała się w odwodzie OKH. Po wybuchu
wojny z ZSRR walczyła w składzie GA "Południe". Została włączona
do składu 6 armii pancernej i wraz z 14 i 24 DPanz. walczyła pod Stalingradem.
W czasie tych walk została zniszczona. Zostaje ponownie sformowana w marcu 1943
roku we Francji. Po lądowaniu aliantów we Włoszech walczy pod Taranto, a we
wrześniu pod Salerno. W listopadzie 1943 roku ponownie walczy w Rosji pod
Kijowem. Następnie walczy na terenie Polski, w okolicach Baranowa. W październiku
walczy pod Kielcami. W styczniu 1945 roku zostaje rozbita i wycofuje się do
Czechosłowacji w okolice Brna. Zostaje rozbrojona przez Rosjan i Amerykanów.
W 1945 roku walczy w składzie: 2 pułk
pancerny (2 bataliony), 64 i 79 pułki grenadierów pancernych każdy po 2
bataliony, 16 pułk artylerii, 16 batalion zwiadu, 274 batalion przeciwlotniczy,
4 batalion przeciwpancerny, 16 batalion łączności, 16 batalion saperów.
17 Dywizja Pancerna
Została sformowana w październiku 1940 roku.
W jej skład wchodziły: 17 pułk pancerny (2 bataliony), 17
brygada zmotoryzowana w składzie 40 i 63 pułków oraz 17 batalionu motocyklistów,
17 batalion zwiadu i 27 pułku artylerii. Szlak bojowy rozpoczęła w czerwcu
1941 roku w składzie GA "Środek" w XXIV korpusie pancernym. W
listopadzie 1941 roku wraz z korpusem otrzymała ponownie zadanie zdobycia Tuły.
27 listopada 1942 roku została silnie zaatakowana w rejonie Tuły przez
rosyjski 1 gwardyjski korpus kawalerii. 6 grudnia 1941 roku została rozbita
przez ten korpus. W listopadzie 1942 roku weszła
w skład 14 armii pancernej. W grudniu 1942 roku walczyła w ugrupowaniu Hotha
usiłującym przerwać okrążenie pod Stalingradem. Pod koniec grudnia 1942
roku pod naporem Rosjan dywizja musiała się cofnąć za rzekę Aksaj, ponosząc
bardzo duże straty. Na wiosnę 1943 roku walczyła nad Dnieprem. W marcu 1944
roku walczyła na Ukrainie. W kwietniu 1945 roku została rozbrojona przez
Rosjan.
Jej skład w 1945 roku to: 17 pułk pancerny
(2 bataliony), 40 i 63 pułki grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 27
pułk artylerii, 17 batalion zwiadu, 297 batalion przeciwlotniczy, 27 batalion
przeciwpancerny, 27 batalion łączności, 27 batalion saperów.
18 Dywizja Pancerna
Powstała w październiku 1940 roku. Tworzyły
ją: 18 pułk pancerny (2 bataliony), 18 brygada zmotoryzowana
w składzie 52 i 101 pułki oraz 18 batalion motocyklowy, 88 pułk artylerii i
18 batalion zwiadu. Weszła w skład GA "Środek" na froncie
wschodnim, gdzie walczyła od początku operacji "Barbarossa" do
czerwca 1942 roku. 22 czerwca 1941 roku dysponując czołgami zdolnymi pokonywać
przeszkody wodne, przeprawiła się przez Bug na północ od Brześcia i ruszyła
w głąb ZSRR. Podczas przeprawy przez Berezynę jej oddziały starły się po
raz pierwszy z radzieckimi czołgami T-34, wobec których dywizja była prawie
bezradna, ponieważ do walki przeciwko nim mogła skierować jedynie działa
przeciwpancerne dużego kalibru. 30 września 1941 roku będąc w składzie XLII
korpusu pancernego wraz z 19 DPanz., który wchodził w skład 2 grupy pancernej
gen. Guderiana, rozpoczęła natarcie z Jampola, posuwając się na Siewsk
podczas ofensywy na Moskwę. 20 i 21 listopada 1941 roku toczyła walki z oddziałami
radzieckiej 3 armii na wschód od Safronowki. Potem
walczyła przez pewien czas na południu, aby ponownie znaleźć się składzie
GA "Środek". Od października aż do listopada 1943 roku walczyła
pod Kijowem. W wyniku strat poniesionych w toku kontrofensywy pod Kijowem dywizję
rozwiązano i przekształcono w 18 Dywizję Artylerii.
W 1943 roku w jej skład wchodziły: 18 pułk
pancerny (2 bataliony), 52 i 101 pułki grenadierów pancernych każdy po 2
bataliony, 88 pułk artylerii, 18 batalion zwiadu, 280 batalion przeciwlotniczy,
88 batalion przeciwpancerny, 88 batalion łączności i 88 batalion saperów.
19 Dywizja Pancerna
Została sformowana w październiku 1940 roku.
Tworzyły ją: 27 pułk pancerny, 19 brygada zmotoryzowana w
składzie 73 i 74 pułki, 19 batalion motocyklowy, 19 batalion zwiadu i 19 pułk
artylerii. Od czerwca 1941 do kwietnia 1943 roku walczyła w Rosji w składzie
GA "Środek". 30 września 1941 roku będąc w składzie XLII
korpusu pancernego wraz z 18 DPanz., który wchodził w skład 2 grupy pancernej
gen. Guderiana, rozpoczęła natarcie z Jampola, posuwając się na Siewsk
podczas ofensywy na Moskwę. 1 grudnia 1941 roku jej część uderzyła na
radziecką 222 DP. Następnie walczyła w składzie
GA "Południe". W lipcu 1943 roku walczyła pod Biełgorodem podczas
bitwy pod Kurskiem, gdzie poniosła duże straty. W marcu 1944 roku walczyła na
Ukrainie. W lipcu 1944 roku została przeniesiona na północ od Warszawy w
rejon Wyszkowa do składu 9 A. 30 lipca 1944 roku jej oddziały uderzyły wzdłuż
szosy Warszawa-Wyszków na Radzymin, który dobyły 2 sierpnia. 3 sierpnia 1944
roku została przerzucona pod Warkę. W dniach 4, 5 i 6 sierpnia 1944 walczyła
z radzieckimi wojskami 8 AGw. na przyczółku Magnuszewskim pod Utnikami i
Wyborowem. 9 sierpnia 1944 roku pewne jej oddziały wspomagają DPanc. "H.G."
pod Studziankami. W tym samym czasie część sił dywizji walczyła w Warszawie
z powstańcami. W styczniu 1945 roku walczyła pod Wrocławiem,
gdzie Rosjanie ponownie zadali jej ciężkie straty. W lutym 1945 roku wycofała
się do Czech.
Jej skład w 1945 roku to: 27 pułk pancerny
(2 bataliony), 73 i 74 pułki grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 19
pułk artylerii (3 dywizjony), 19 batalion zwiadu, 272 batalion przeciwlotniczy,
19 batalion przeciwpancerny, 19 batalion łączności i 19 batalion saperów.
20 Dywizja Pancerna
Została sformowana w październiku 1940 roku.
Tworzyły ją: 21 pułk pancerny, 20 brygada zmotoryzowana
w składzie 59 i 112 pułki, 20 batalion motocyklowy, 92 batalion zwiadu i 92 pułk
artylerii. Walczyła w składzie GA "Środek" w 1941 kiedy atakowała
Moskwę. W lipcu 1943 roku walczyła pod Orłem w czasie operacji kurskiej. W
lecie 1944 roku w wyniku walk z Rosjanami ponosi dotkliwe straty i zostaje
wycofana do Rumunii. W listopadzie 1944 roku przerzucona zostaje do Prus, a w
grudniu na południe Węgier. W kwietniu skoncentrowana zostaje na południe od
Niesky, w celu dokonania kontruderzenia przeciwko wojskom 1 Frontu Ukraińskiego
nacierającego na Budziszyn. Poddała się Rosjanom w maju 1945 roku.
Jej skład w 1945 roku to: 21 pułk pancerny
(2 bataliony), 59 i 112 pułki grenadierów pancernych każdy po 2 bataliony, 92
pułk artylerii (3 dywizjony), 20 batalion zwiadu, 92 batalion przeciwlotniczy,
92 batalion przeciwpancerny, 92 batalion łączności i 92 batalion saperów.
21 Dywizja Pancerna
W 1944 roku w czasie alianckiego lądowania w Normandii dywizja rozmieszczona
była wokół Caen. 6 czerwca 1944 roku oddziały dywizji w miejscu luki między
Kanadyjczykami i Brytyjczykami przeprowadziły jedyny niemiecki kontratak. Wzięły
w nim udział: 22 pułk pancerny i 192 pułk Grenadierów Pancernych. Ich
zadaniem było zepchnąć Brytyjczyków do morza. O 14.00 oddziały obu pułków
spotkały się w miejscu skąd miał ruszyć atak. W tym czasie oddziały
posiadały jeszcze ok. 100 czołgów. O 20.00 do plaży dotarł elitarny pułk
grenadierów, jednak pułk pancerny nie mógł do niego dołączyć ze względu
na celny ogień alianckiej artylerii i samolotów. Pułk pancerny otrzymał
rozkaz zajęcia obrony i okopania się.
22 Dywizja Pancerna
Sformowana w 1941 roku tuż przed operacją
"Barbarossa". Walczyła w składzie GA "Południe" nad Donem
i pod Stalingradem, gdzie została prawie całkowicie zniszczona w listopadzie
1942 roku. Razem z rumuńską 1 DPanz. tworzył 48 korpus pancerny. 19 listopada
1942 roku została skierowana na południowy zachód od
Serafimowicza celem powstrzymania rosyjskiego natarcia. W czasie wykonywania
kontruderzenia w kierunku na południowy zachód dywizje korpusu straciły ze
sobą kontakt i trafiły pod uderzenia radzieckich 1 i 26 korpusów pancernych.
Dywizja musiała sama odpierać ataki radzieckie w niekorzystnej dla siebie
sytuacji. W końcu z wielkim trudem i dużymi stratami udało jej się wyjść
spod uderzenia i w godzinach popołudniowych 20 listopada wycofała się za rzekę
Czyr. Tego dnia na dywizję uderzył rosyjski 1 korpus pancerny w raz z 8
korpusem kawalerii i odrzucił ją na południe od miejscowości Miedwież.
Resztki dywizji zostały ostatecznie zlikwidowane przez oddziały rosyjskich 8
korpusu kawalerii i 5 armii pancernej. Ze wszystkich jednostek
uratował się tylko 129 pułk grenadierów, który został przeniesiony do 15
DPanz.
W 1942 roku dywizja miała w składzie: 204 pułk
pancerny (2 bataliony), 129 i 140 pułki grenadierów pancernych każdy po 2
bataliony, 140 pułk artylerii (3 dywizjony), 140 batalion zwiadu, 289 batalion
przeciwlotniczy, 140 batalion przeciwpancerny, 140 batalion łączności i 140
batalion saperów.
23 Dywizja Pancerna
Została sformowana w październiku 1940 roku
we Francji. Tworzyły ją: 23 pułk pancerny, 23 brygada
zmotoryzowana w składzie 126 i 128 pułki, 23 batalion motocyklowy, 128
batalion zwiadu i 128 pułk artylerii. Pomimo, że dywizja sformowana została w
1940 roku nie osiągnęła gotowości bojowej przed październikiem 1941 roku. W
marcu 1942 roku walczyła w Rosji, w okolicach Charkowa. Weszła w skład 4
armii pancernej, która zastąpiła rozbitą pod Stalingradem 6 armię polową. 12
grudnia 1942 roku wraz z 17 DPanz. weszła w skład 57 korpusu pancernego walczącego
w zgrupowaniu gen. Hotha. Brała udział w natarciu tego zgrupowania z odsieczą
okrążonej w Stalingradzie 6 armii. 14 grudnia po sforsowaniu rzeki Aksaj posunęła
się jedynie kilka kilometrów i utknęła koło miejscowości Kamienka. Pod
koniec grudnia 1942 roku pod naporem Rosjan dywizja musiała się cofnąć za
rzekę Aksaj, ponosząc bardzo duże straty. Walczyła w 1943 roku nad
Dniestrem. Na skutek naporu Rosjan dywizja we wrześniu 1944 roku znalazła się
w Warszawie i brała udział w walkach z powstańcami. W październiku 1944 roku
przybyła na Węgry i walczyła w okolicach Debreczyna. W styczniu 1945 roku
została rozbita przez Rosjan.
W 1945 roku dywizja miała w składzie: 23 pułk
pancerny (2 bataliony), 126 i 128 pułki grenadierów pancernych każdy po 2
bataliony, 128 pułk artylerii (3 dywizjony), 23 batalion zwiadu, 278 batalion
przeciwlotniczy, 128 batalion przeciwpancerny, 128 batalion łączności i 128
batalion saperów.
24 Dywizja Pancerna
Utworzona w lutym 1942 roku z 1 dywizji
kawalerii. W jej skład wchodziły: 24 pułk pancerny, 24 brygada zmotoryzowana
w składzie 21 i 26 pułki, 24 batalion motocyklowy, 86 batalion zwiadu i 86 pułk
artylerii.
Szlak bojowy rozpoczęła w Rosji w czerwcu 1941 roku. W styczniu 1943 roku
została całkowicie zniszczona pod Stalingradem. Odtworzona została we Francji
w marcu i kwietniu 1943 roku. Następnie została wysłana na front Włoski we
wrześniu 1943 roku. W październiku 1943 roku ponownie walczy w Rosji. W
listopadzie ponosi ciężkie straty pod Kijowem. Operuje na d Dnieprem w marcu
1944 roku zostaje zepchnięta do obrony, a resztki dywizji przerzucone zostają
na Węgry w okolice Debreczyna. W styczniu 1945 roku zostaje przerzucona do Słowacji,
skąd zostaje przeniesiona do Prus. W wyniku ewakuacji znajduje się w marcu
1945 roku w Schleswig-Holstein, gdzie poddała się Brytyjczykom.
W 1945 roku dywizja miała w składzie:
24 pułk pancerny (2 bataliony), 21 i 26 pułki grenadierów pancernych każdy
po 2 bataliony, 89 pułk artylerii (3 dywizjony), 24 batalion zwiadu, 283
batalion przeciwlotniczy, 40 batalion przeciwpancerny, 86 batalion łączności
i 40 batalion saperów.
25
Dywizja Pancerna
26 Dywizja Pancerna
27 Dywizja Pancerna
116 Dywizja Pancerna
130 Dywizja Pancerna LEHR
155 Dywizja Pancerna (Rezerwowa)
178 Dywizja Pancerna (Rezerwowa)
179 Dywizja Pancerna (Rezerwowa)
232 Dywizja Pancerna
233 Dywizja Pancerna
273 Dywizja Pancerna (Rezerwowa)
Dywizja Pancerna "Clausewitz"
Dywizja Pancerna "Doberitz"
Dywizja Pancerna "Feldhernhalle
1"
Dywizja Pancerna "Feldhernhalle
2"
Dywizja Pancerna "Holstein"
Dywizja Pancerna "Juterbog"
Dywizja Pancerna "Kurmark"
Dywizja Pancerna "Kempf"
Zorganizowana w marcu 1939 roku. W jej skład
wchodziły: sztab 4 BPanc., 4 pułk pancerny, pułk SS "Deutschland",
pułk artylerii SS, kompania rozpoznawcza SS i kompania przeciwpancerna. We wrześniu
1939 roku brała udział w kampanii w Polsce w 1 Korpusie w składzie 3 A. Do
walki została wprowadzona w nocy z 2 na 3 września w kierunku na Przasnysz. 3
września dywizja uderzyła na polską Mazowiecką BKaw. i po krótkiej walce
zmusiła ja do odwrotu docierając do Ciechanowa. 4 września jej oddziałom udało
się zdobyć miasto. Następnie została skierowana na Różan. 5 września
oddziały dywizji próbowały sforsować Narew pod Różanem lecz zostały
odrzucone. 9 września dywizja walczyła nad rzeką Ruż. 10 września jej
oddziały natknęły się i w ataku rozproszyły polskie 33 i 41 DP pod
Stoczkiem.
Dywizja Pancerna "Muncheberg"
Dywizja Pancerna "Norwegen"
Dywizja Pancerna "Schliesien"
Dywizja Pancerna "Tatra"
Dywizja Pancerna "Gross-Deutschland"
Jeszcze jako Pułk walczyła w Polsce w 1939
roku, i we Francji w 1940 roku. 13 maja 1940 roku pułk dokonał przełamania
frontu na Mozie. Na przełomie maja i czerwca 1940 roku weszła w skład
XVI KPanc. GA A. Pod koniec lutego 1941 roku
przybyła do Rumunii wraz z XXXXI KZmot. 12 A. Pułk walczył podczas kampanii
Rosyjskiej w GA "Środek" w XXIV korpusie pancernym do czerwca 1942
roku. 9 i 10 lipca 1941 roku wraz z 10 DPanz. i Dywizją SS "Das Reich"
usiłowały z marszu zdobyć Mohylew. W listopadzie 1941 roku wraz z
korpusem otrzymała zadanie zdobycia Tuły. Pod koniec grudnia 1941 roku wraz z
269 DP broniła miasta Odojew, które musiała oddać 22 grudnia. Sformowana
jako Dywizja Grenadierów Pancernych w maju 1942 roku z pułku piechoty
zmotoryzowanej "G-D". Następnie został przeniesiony do GA "Południe",
w listopadzie 1942 roku ponownie walczy w GA "Środek". W lutym i
marcu 1943 roku bierze udział w odbiciu Charkowa i Biełgorodu. Podczas
operacji "Cytadela" walczy w składzie 4 Armii Pancernej. W zimie 1943
i 44 roku naciskany przez wojska sowieckie wycofuje się w kierunku Dniepru. Od
maja 1944 roku prowadzi uporczywe walki na terenie Rumunii. W wyniku sowieckiej
operacji "Bagration" i możliwości załamania się frontu ponownie
walczy w GA "Środek". W sierpniu 1944 roku przeniesiona zostaje na
Litwę i Łotwę. W listopadzie wojska radzieckie rozbijają dywizję pod Memel.
Ocalałe oddziały wycofują się w kierunku Królewca w Prusach Wschodnich.
Dywizja bierze udział w walkach o Gdańsk. W styczniu wchodzi w skład
specjalnego związku taktycznego "Gross Deutschland Verbande" wraz z
Dywizjami Grenadierów Pancernych "Brandenburg" i "Fuchrer",
Dywizją Ochrony Osobistej Wodza oraz DPanz. "Kurmark". Wszystkie te
jednostki biorą udział w walkach o Berlin. Poddaje się 21 kwietnia 1945 roku
w Spremberg niedaleko Cottbus.
W skład dywizji wchodziły: pułk pancerny
"G-D" ( 3 bataliony), pułk grenadierów pancernych (3 bataliony), pułk
fizylierów pancernych (3 bataliony), pułk artylerii pancernej ( 3 dywizjony),
batalion pancernego zwiadu, batalion przeciwlotniczy, batalion artylerii
przeciwpancernej, batalion saperów, brygada dział samobieżnych, batalion łączności.
Dywizja Pancerna "Herman
Goering"
Należała do wyborowych związków
taktycznych niemieckich wojsk pancernych. W skład dywizji wchodziły: 1 i 2 pułki
pancerne
"HG" ( 3 bataliony), pułk grenadierów pancernych (2 bataliony),
pułk artylerii pancernej ( 4 dywizjony), batalion
pancernego zwiadu, batalion
przeciwlotniczy, batalion artylerii przeciwpancernej, batalion saperów. Dywizja została sforsowana na zasadzie zaciągu
ochotniczego z Luftwaffe oraz z żołnierzy jednostki Luftwaffe Jaeger Regiment
"Hetman Goering". Pod koniec lutego 1941 roku jeszcze jako brygada
przybyła do Rumunii wraz z XXXXI KZmot. 12 A. Na początku 1943 roku utworzono Dywizję Grenadierów,
a następnie DPanz.. Swoje szkolenie dywizja odbywała na terenie Belgii i
Francji. Na początku 1943 roku została
wysłana do Tunezji, gdzie w maju została rozbita. Jednostka zostaje ponownie
sformowana z ewakuowanych na Sycylię żołnierzy. Po lądowaniu aliantów na
Sycylii prowadzi tam ciężkie walki, aż do sierpnia. 22 stycznia dostaje
rozkaz do przybycia w rejon Rzymu przeciwko wojskom alianckim lądującym pod
Anzio. We Włoszech przebywa do czerwca 1944 roku. 26 lipcu 1944 roku przybywa w
rejon Warszawy i stanowiła odwód w składzie 9 A do zadań specjalnych. Po wyładowaniu
się w Pruszkowie jej 1 pułk ruszył w kierunku Wołomina. W sierpniu 1944 roku walczy w
okolicach Warszawy. 7 i 8 sierpnia 1944 roku zostaje przeniesiona na południowy
odcinek przyczółka Magnuszewskiego i 9 sierpnia wchodzi do walki pod
Studziankami. W walkach do 16 sierpnia 1944 roku pod Studziankami o przerwanie
radzieckiej obrony i dojście do przepraw pod Magnuszewem dywizja straciła
kilkadziesiąt czołgów. Początkowo udało się jej oddziałom włamać się
na kilka kilometrów w głąb radzieckiej obrony jednak po wejściu do walki
polskiej 1 BPanc zostały one zatrzymane a następnie musiały się wycofać. Następnie zostaje wysłana do Prus Wschodnich. Walczy na
Pomorzu w okolicach Gdańska, gdzie zostaje rozbita przez Rosjan. W kwietniu
1945 roku jej oddziały walczą z Rosjanami na południe od Pieńska.
Dywizja Grenadierów Pancernych
"Brandenburd"
W kwietniu walczyła z oddziałami polskiej 2 AWP. Jej 1 pułk działał w
pasie od Rothenburga do Steinbach, a 1244 pułk od Kahlemeile do Rothenburga. 17
kwietnia oddziały 1 pułku były atakowane przez 8 polską dywizję w Ober i
Mittel Horka.
Dywizja Grenadierów Pancernych
"Feldherenhalle"
3 Dywizja Grenadierów Pancernych
W styczniu 1944 roku została skierowana przeciwko lądującym pod Anzio
aliantom
10 Dywizja Grenadierów Pancernych
15 Dywizja Grenadierów Pancernych
16 Dywizja Grenadierów Pancernych
18 Dywizja Grenadierów Pancernych
20 Dywizja Grenadierów Pancernych
25 Dywizja Grenadierów Pancernych
29 Dywizja Grenadierów Pancernych
60 Dywizja Grenadierów Pancernych
90 Dywizja Grenadierów Pancernych
BATALIONY CZOŁGÓW CIĘŻKICH 
|
Shwere Panzerabteilung 501
Pierwsza niemiecka jednostka uzbrojona w czołgi "Tiger",
która dotarła do Afryki Północnej do Tunisu. Pierwsze 3 czołgi PzKpfw VI
przybyły do Tunezji 23 listopada 1942 roku przez Bizertę. Zostały one wraz z
4 czołgami PzKpfw III rozlokowane i 1 grudnia 1942 roku wzięły udział
w walkach o Tebourba. W walkach tych zniszczono 11 czołgów alianckich kosztem
2 "Tygrysów". Następnego dnia samotny "Tygrys" wraz z 5
PzKpfw III znów atakuje. Tym razem zniszczono 6 alianckich czołgów typu
"Stuart", a stracono 3 PzKpfw III. W lutym 1943 roku batalion toczył
ciężkie walki na obszarze Faid-Kassrine. Miesiąc później poniósł ciężkie
straty koło Hunt's Gap. Ich ostatnia akcja miała miejsce od początku maja
1943 roku do kapitulacji koło Maknassy i Doliny Medjerda.
Dywizje
Piechoty | Dywizje Waffen SS
|